Naslovna Projekti Zlatiborom širom

Zlatiborom širom

Realizacija projekta „Zlatiborom širom“, koji je sufinansirala opština Čajetina, počela je u aprilu 2018. godine.

Posle istraživanja arhivske građe, knjiga i štampe iz prve polovine XX veka, pripremljeno je više desetina tema, sa do sada nepoznatim ili malo poznatim materijalom o razvoju Zlatibora i Čajetine, koji je kroz članke plasiran na stranicama Zlatiborskog biltena i sajtu Udruženja „Kolektiv Užice“.

Na spisku praznovanja danas je na prvom mestu Nova godina. Međutim, ne tako davno prelazak iz jedne u drugu godinu pominjao se samo usput.
Kosidbe su nekada okupljale na desetine kosaca. naročito kada se radilo o velikim prostranstvima pod livadama. Kosidba je uglavnom bila moba, a za nadnicu se radilo kada su košene parcele u vlasništvu opština, okruga ili banovine
O izgradnji vodovoda za Čajetinu razmišljalo se još pre Prvog svetskog rata. Pri srezu je bio formiran Fond za dovođenje pijaće vode, ali na konkretnu akciju čekalo se do 1923. godine kada su počeli radovi na putu Užice – Kraljeva Voda, a Čajetinci iskoristili prisustvo stručnih lica i građevinske operative da izgrade vodovod. Inženjer Sekula Knežević, rodom iz Sirogojna, vodio je posao na putu i pomogao je da operativa Opšteg građevinskog preduzeća "Ograp" bude na usluzi za izgradnju vodovoda.
Ne zna se zbog čega je sreska vlastu krajam 1931. godine pozivala Manojla Bralovića, 31-ogodišnjeg kafedžiju iz Drenove, ali pošto se ni posle trećeg poziva nije pojavio u Čajetini "radi saopštenja" Načelstvo ga je, krajem januara 1932. godine, kaznilo sa 10 dana zatvora i 25 dinara.
U beogradskom "Ilustrovanom listu" objavljena je fotografija drveta uz prateći tekst: "Čuveni zlatni bor u opštini Seništa kod Čajetine, okrug užički: stablo je visoko 4,40 metara, a drvetu ima preko 200 godina. Iglice ovog četinara su zlatasto-žute, vrlo široke i neobično šiljaste. Sve gtane su okrenute jugu, a na severnoj strani ih nema zbog oštrih severnih vetrova. Drvo ne nosi plodove, i u svojoj vrsti je, verovatno, jedini primerak u Evropi. U narodu postoji masa bajki o ovome čudnovatom drvetu, i velika je šteta što se ono ne zagradi i ne čuva što bolje kao jedinstveni objekat za studije".
Pre četiri decenije, legendarni hroničar Zlatibora Ljubiša Đenić Rujanski oglasio se u Glasniku Etnografskog muzeja sa desetinama narodnih poslovica koje je prikupio u zlatiborskim selima.
U avgustu 1929. godine Načelstvo Sreza zlatiborskog uradilo je evidenciju državnih i privatnih preduzeća. Registrovani su osnovni podaci za 14 preduzeća, od kojih je većina bila orijentisana na eksploataciju šuma sa Zlatibora.
Iako su se industrijski (fabrički) gumeni opanci pojavili sredinom tridesetih godina XX veka, na Zlatiboru su se sve do 50-ih godina prošlog veka gumeni opanci pravljeni ručno – od spoljne automobilske gume.
PROJEKAT "ZLATIBOROM ŠIROM – PRILOZI ZA ISTORIJU ZLATIBORA I ZLATIBORACA PRVE POLOVINE XX VEKA" PODRŽAN JE NA KONKURSU ZA MEDIJSKE SADRŽAJE OPŠTINE ČAJETINA ZA 2018. GODINU STOČARSTVO NA ZLATIBORU PRE 80 GODINA U februaru 1932. godine, po naređenju Kraljevske banske uprave Drinske banovine, Radiša Šelović,...
U prvim decenijama XX veka sreske i opštinske vlasti su organizovale i sprovodile hajke na "zverinje". Lovci su pozivani u hajke kad god bi vukovi ili lisice pričinile veće štete "u stadu" lokalnog stanovništva.