Naslovna Projekti Zlatiborom širom

Zlatiborom širom

Realizacija projekta „Zlatiborom širom“, koji je sufinansirala opština Čajetina, počela je u aprilu 2018. godine.

Posle istraživanja arhivske građe, knjiga i štampe iz prve polovine XX veka, pripremljeno je više desetina tema, sa do sada nepoznatim ili malo poznatim materijalom o razvoju Zlatibora i Čajetine, koji je kroz članke plasiran na stranicama Zlatiborskog biltena i sajtu Udruženja „Kolektiv Užice“.

Po završetku Prvog svetskog rata u Zlatiborskom srezu sa radom je nastavilo 10 škola, a vlast je preduzela mere za otvaranjem novih škola.
Prva sijalica na Zlatiboru zasvetlela je 1916. godine kada su austrijske okupacione snage podigle malu centralu na ugalj za osvetljavanje hotela na Kraljevoj Vodi. Godine 1929. kupljena je dinamo mašina koja je davala svetlo za hotel više jezera i dve vile. Tri godine kasnije, kupljen je i dizel motor koji je davao struju.
Iako su se industrijski (fabrički) gumeni opanci pojavili sredinom tridesetih godina XX veka, na Zlatiboru su se sve do 50-ih godina prošlog veka gumeni opanci pravljeni ručno – od spoljne automobilske gume.
Početkom avgusta  u Čajetini i na Kraljevim vodama održava se "Erski kabare". Zlatiborci su i pre mnogo godina uveseljavali jedni druge, najčešće u najpoznatijim kafanama. U Čajetini, u kafani Rajka Đenića, u martu 1930. godine održano je "šaljivo veče" o čemu svedoči dozvola sreskih vlasti.
Službene novine Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, od 7. marta 1929. godine (broj 35), na dnu prve strane, u rubrici UKAZI objavljuje informaciju iz Ministarstva unutrašnjih dela u kojoj se, u jednoj rečenici, saopštava da je Ukazom Njegovog Veličanstva Kralja od 30. juna 1928. godine Čajetina proglašena za varošicu: "MINISTARSTVO...
U prvim decenijama XX veka sreske i opštinske vlasti su organizovale i sprovodile hajke na "zverinje". Lovci su pozivani u hajke kad god bi vukovi ili lisice pričinile veće štete "u stadu" lokalnog stanovništva.
Jedan od najpoznatijih pčelara užičkog kraja početkom XX veka bio je Božidar Mićić iz Godovika, Srez požeški. Ostavio je dosta zapisa o pčelarstvu, jedan je 1925. godine štampala Srpska kraljevska akademija u ediciji „Život i narodni običaji“.
Skoro do polovine XX veka na saborima, vašarima i drugim svečanostima po selima Zlatibora, kola i pesme izvođene su uz svirale, dvojnice, gajde i gusle. Okupljanja oko guslara bila su najčešća za Božić i na slavama. Gusle su nasleđivane od očeva ili dedova, a na početku XX veka još su se na Zlatiboru mogli pronaći majstori koji su izrađivali gusle.
Tridesetih godina XX veka Kraljevina Jugoslavija ulagala je u otvaranje škola kako bi povećala obuhvat dece u osnovnom obrazovanju. U nekim slučajevima postojeće škole su proširivane, ali prioritet je bio izgradnja školskih objekata u selima u kojima do tada nisu postojale.
U beogradskom "Ilustrovanom listu" objavljena je fotografija drveta uz prateći tekst: "Čuveni zlatni bor u opštini Seništa kod Čajetine, okrug užički: stablo je visoko 4,40 metara, a drvetu ima preko 200 godina. Iglice ovog četinara su zlatasto-žute, vrlo široke i neobično šiljaste. Sve gtane su okrenute jugu, a na severnoj strani ih nema zbog oštrih severnih vetrova. Drvo ne nosi plodove, i u svojoj vrsti je, verovatno, jedini primerak u Evropi. U narodu postoji masa bajki o ovome čudnovatom drvetu, i velika je šteta što se ono ne zagradi i ne čuva što bolje kao jedinstveni objekat za studije".